Hergebruik
Textiel laat zich onderverdelen naar soorten vezels en productietechnieken. Samen met de wijze van veredelen bepalen deze de eigenschappen van het product.
Vezels
Vezels worden onderverdeeld in natuurlijke vezels van plantaardige of dierlijke oorsprong en synthetische vezels. Synthetische vezels op basis van cellulose worden ook wel half synthetisch genoemd, ter onderscheiding van de vezels die uit chemische producten worden gemaakt. Voorbeelden van natuurlijke vezels zijn katoen, linnen en wol. Viscose is wel de bekendste half synthetische vezel, terwijl polyester, polyamide en polypropeen enkele van de meest toegepaste synthetische vezels zijn.
Productie
Om van vezels een samenhangend 'doek' te maken, zijn er globaal genomen drie productieprincipes, die ieder weer een aantal verschillende technieken kent. Met weven (1) en breien (2) wordt een doek gevormd van garens in verschillende bindingen. Nonwovens (3) worden van korte vezels gemaakt die door middel van chemische, thermische of mechanische bewerking worden verbonden. In de zogenoemde spunbond of spunlaid nonwovens worden echter eindloze vezels aan het begin van het productieproces geëxtrudeerd, waarmee het doek gevormd kan worden.
Papier
Papier wordt uiteraard niet tot de textiel gerekend, maar lijkt qua productieproces veel op de vervaardiging van natteweg nonwovens.
De toepassingen van textiel zijn legio. Kleding, huishoud- en woningtextiel zijn alledaagse voorbeelden. Onder de naam technische textiel vallen toepassingen als bekleding van vliegtuigstoelen, auto-interieurstoffen en doek voor heteluchtballons. Ook nonwovens worden vaak tot de technische textiel gerekend. Voorbeelden zijn doek voor grondstabilisatie of voor geluidsisolatie van plafonds. Hebben al deze voorbeelden een min of meer duurzaam karakter, nonwovens (meer dan de helft) en papier daarentegen, worden heel veel in weggooiproducten (disposables) gebruikt. Hoewel men bij disposables snel denkt aan 'goedkoop', is er vanuit een oogpunt van kosten en milieu veel op dit idee af te dingen. Hergebruik van producten is daarom een verantwoord alternatief, waarvoor geweven textiel zich uitstekend leent. Dat dit gevoel in het algemeen met name vanuit milieu-oogpunt al veel terrein gewonnen heeft, blijkt onder meer wel uit de opkomst van kringloopwinkels.
De toegenomen aandacht voor kosten, functionaliteit en milieu hebben in de afgelopen jaren gezorgd voor een herwaardering van het sterk gegroeide gebruik van wegwerpproducten, de zogenoemde disposables. Hand in hand hiermee worden de voordelen van hergebruik ingezien en waar nodig nader geanalyseerd om precies vast te kunnen stellen hoe de totale kosten van het ene product zich verhouden tot die van een alternatief. Deze Life Cycle Analysis (LCA) neemt alle aspecten van productie, gebruik en verwijdering in ogenschouw. Studies in bijvoorbeeld de Verenigde Staten, laten zien dat hergebruik van geweven textiel in medische behandeling, verpleging en verzorging duidelijke voordelen heeft ten opzichte van disposables.
Kosten
Ter vergelijking worden de totale kosten omgerekend naar de kosten per gebruik. Zou men alleen naar de aanschaffingsprijs kijken (wat in het verleden nog wel eens gebeurde!), dan zijn weggooiproducten altijd in het voordeel. Voor de kosten per gebruik kijkt men echter naar de aanschaffingsprijs plus alle andere kosten, die te maken hebben met aanschaf, onderhoud en verwijdering. Volgens een Amerikaanse vergelijking is een disposable operatieschort meer dan tweemaal zo duur als een textiel schort dat 50 maal gebruikt wordt. Een schatting van de totale besparingen die mogelijk zouden zijn bij gebruik van duurzame producten in plaats van disposables, varieert van 25% tot 75%!
Functionaliteit
Bij medische behandeling, verpleging en verzorging is de bescherming tegen bloed en andere lichaamsvloeistoffen een belangrijke voorwaarde die aan kleding wordt gesteld. Geweven textiel voldoet in dit opzicht, door de voorhanden technologische mogelijkheden, aan alle eisen die gesteld worden. Dit is allang niet meer uitsluitend een probleem voor producten die in OK's gebruikt worden. In allerlei vormen van (para)medische behandeling en verzorging is behoefte aan kleding en hulpmiddelen die adequate bescherming bieden. Denk aan tandartspraktijken, klinieken en verzorgingstehuizen. Naast de werking als barrière tegen vocht, worden de draag- en gebruikseigenschappen van geweven textiel door veel mensen beter gewaardeerd dan disposables.
Milieu
De milieubelasting van medisch afval kan door het hergebruik van producten aanzienlijk worden verminderd. Daarbij mag men ook niet uit het oog verliezen dat medisch afval voor een deel besmet is. Volgens cijfers uit de Verenigde Staten ging het daar in 1995 al om meer dan 3,2 miljoen ton afval. Onduidelijk is wat de effecten van opslag of verbranding zijn. Wel is, eveneens volgens Amerikaanse gegevens, duidelijk dat bij een goede behandeling van het her te gebruiken textiel, er geen aanwijzingen zijn voor besmetting via het wasgoed.